Onlar Asker Değildi

Leningrad Kuşatması hakkında çok şey yazıldı. Öyle görünüyor ki kuşatmanın, 1941 yılının 8 Eylül’ünden 1944 yılının 27 Ocak’ına kadar geçen her günü ayrıntılı şekilde anlatıldı. Bu trajik olaylar, ya doğrudan bunları yaşamış ve görmüş kişiler ya da onların torunları tarafından, arşiv belgelerine dayanarak kayıtlara geçirildi. Ancak beni, bu insanlık trajedisinin büyüklüğünden çok, bu olayları yaşayanların asker değil, sıradan siviller olması gerçeği her zaman daha fazla etkilemiştir.

Ben de uzun zamandır kuşatmayı atalarımın gözünden anlatmak istiyordum. Ne var ki bu hikâyeler, hafızalarında en çok yer eden bölümlerle sınırlı olduğundan, kuşatma günlerinin eksiksiz bir kronolojisini oluşturamayacağım. Bu nedenle anlatımı, olaylara ilişkin öznel algıma ve zaman ile mekâna dair anlayışıma dayanarak kurmaya çalışacağım.